authenticiteit is je gedragen in overeenstemming met je ware zelf
Een lastige definitie want het zou getuigen van onaangepastheid en gebrek aan flexibiliteit. En het kán niet: er is geen psychologisch mechanisme dat ons gedrag zo coördineert dat het consistent blijft. Het ‘ware zelf’ bestaat niet.
Het ‘ware zelf’ is dus een lose kreet die aan elke poging tot objectieve bestudering weet te ontsnappen. Daarmee is het begrip authenticiteit, als objectief vast te stellen eigenschap van een persoon of diens gedrag, ook om zeep gebracht.
Authenticiteit is geen objectief meetbaar construct. Maar het bestaat wél als gevoel: het gevoel dat je in contact bent of zelfs samenvalt met je ‘ware zelf’ – voor dat gevoel maakt het niet uit of het ware zelf bestaat of niet. Mensen voelen zich zeker niet de hele tijd, maar wel gemiddeld minstens één keer per week helemaal zichzelf.
Het gevoel jezelf te zijn is heel prettig. Het kan samengaan met een heel spectrum aan positieve emoties: enthousiasme, trots, kalmte, liefde, opluchting. Het leven is op zo’n moment goed zoals het is, niks meer aan doen. Het gevoel niet jezelf te zijn, daarentegen, is vervelend en kan samengaan met allerlei negatieve emoties: stress, schaamte, woede, jaloezie, teleurstelling, en vooral angst en nervositeit. Mensen hebben in zo’n situatie vaak het idee dat er te veel van hen verlangd wordt of dat ze beoordeeld worden en tekortschieten.
De ideeën die je over jezelf hebt kun je indelen in drie soorten: ideeën over hoe je vindt dat je écht bent, over je hoe je vindt dat je zou moeten zijn, en over hoe je zou willen zijn. En mensen voelen zich het meest zichzelf, als ze het gevoel hebben dat ze zich in een bepaalde situatie gedragen als de persoon die ze willen zijn. Dus als mensen die het gevoel hebben dat ze zichzelf zijn, valt op dat moment in feite hun ‘werkzelf’ samen met hun ‘ideale zelf’. Dat is de essentie van het gevoel van authenticiteit: als je je ‘jezelf’ voelt, doe je op dat moment wat je wilt.
Zie mijn leestlijst op NRC.nl; “Je ware zelf? Dat bestaat niet”
Uit ‘Tegen de onverschilligheid’, p181
Authenticiteit is de competentie om op een waarachtige manier “binnen” en “buiten” op elkaar af te stemmen.
Trouw zijn aan jezelf
Vraagt om betrokkenheid (aandacht). Iemand die eerlijk is tegenover zichzelf zal zichzelf voortdurend de vraag stellen in welke vorm van betrokkenheid op de ander hij moet leven.
Vindica te Tibi
Neem bezit van jezelf .
-Seneca-