Michel Montaigne
Leven en denken
Montaigne, 1533 – 1592
Michel de Montaigne is een filosoof van de Franse Renaissance en geldt als de grondlegger van de essayistische literatuur. Hij leefde van 1533 – 1592 in Bordeaux. In zijn omvattende werk Essais (het Franse woord essayer betekent ‘proberen’) verbindt hij een filosofische scepsis met een kroniek van zijn individuele bestaan. Zijn argwanende positie inzake het menselijk kenvermogen vat hij samen in zijn beroemde vraag Que sais-je, ‘Wat weet ik eigenlijk?’.
Montaigne is de schrijver van de Essays, een boek opgebouwd uit drie delen met 101 teksten.
Het denken van Montaigne valt in drie fasen in te delen: een eerste periode waarin hij sterk neigt naar het stoïcisme, een tweede die gekenmerkt wordt door een sceptische levensvisie en een derde waarin hij komt tot een persoonlijke levensbeschouwing.
Boek I en Boek II zijn geschreven tussen 1571 en 1580 en werden in 1580 voor eerste keer gepubliceerd. In 1588 verscheen een tweede uitgave waar Montaigne aan de hoofdstukken nieuwe passages toevoegde en zijn bundel uitbreiden met een derde boek. Van 1588 tot 1592 bleef Montaigne voortdurende nieuwe opmerkingen en waarnemingen bijschrijven in zijn eigen exemplaar.
Boek I is geschreven tussen 1580 en 1585
Michel de Montaigne leefde in Frankrijk van . Hij was burgemeester van Bordeau.
De Essais is een intrigerende en vermakelijke verzameling verhalen en anekdotes maar voor wie voorbij de verhalen op zoek wil naar betekenis en de lessen die hij ons geeft, is het een moeilijk toegankelijk boek. En wel om drie redenen:
- Montaigne schreef het niet voor ons maar voor zichzelf, voor zijn familie en bekenden.
- Hij leefde in een ver vervlogen tijdperk en hield er vreemde denkbeelden op na.
- Zijn erg persoonlijke schrijfstijl bemoeilijkt het lezen en begrijpen.
Montaignes scepsis werd gevoed door zijn grote kennis van andere culturen en tradities. Volgens hem leeft de mens zijn leven in onzekerheid, ongewisheid en doodsangst. Het besef daarvan kan de mens echter van zijn vooroordelen bevrijden en ervoor zorgen dat hij op een onafhankelijke manier tot oordelen komt. Zo wordt de eigen ervaring tot de beste kennisbron en het eigen leven het essayistische thema bij uitstek