In de Essays staat een verhandeling over het werk van de Catalaan Raymond Sebond, “Theologica Naturalis sive Liber Creaturarum. De Essay heet de titel “Pleidooi voor Raymond Sebond” (II.12, pag 552). Montaigne heeft dit werk in vroegere jaren vertaals voor zijn vader, die het had gekregen van …. Montaigne’s werk ademt een door en door sceptische houding: waren de sceptici, met Pyrrho voorop, niet verstandiger dan alle filosofen die na hem kwamen? Zij wisten tenminste dat we bijna niets met zekerheid kunnen weten. Zelfs wanneer we ons strikt beperken tot de kennis die ons door ervaring wordt verworven – wie…
-
-
Methode Montaigne is een inductive benadering van het goede leven. Kennis uit feiten, verschijnselen en ervaring ontwikkelt zich het goede leven. Empirisme gaat er vanuit dat kennis ontstaat uit ervaring en het nemen van beslissingen op basis van wat bekend is. Het gebruikt een iteratieve, incrementele aanpak.
-
Het tijdperk waarin Montaigne leefde leende zich nog niet tot grote wijsgerige stelsels. Het was een tijd van actie, van verwarring, van het zoeken naar nieuwe vastheid. Montaigne, uiterlijk heel zijn leven katholiek gebleven en afkerig tegenover de hervorming, is in de kern van zijn geest een voorzichtig scepticus die, al vindt hij geen grondig levensinzicht,v zal zoeken naar een houdbare, niet te zware ethiek en levenskunst. De waarheid immers is onvast en wisselt zelfs voor één bepaald individu. En die subjective waarheid is moeilijk aan andere mede te delen. Persoonlijk leren oordelen is het belangrijkste. De enige waardevolle opvoeding…
-
Hij wil zichzelf portretteren zoals hij zelf is. Hij wil zijn losse gedachten ordenen om zo tot zichzelf te komen. Hij wil alle thema’s bespreken zonder ze al te diep uit te werken. Oordeelsvermogen beproeven, toetsen, aftasten, uit proberen Hij wil slechts voorlopige oordelen uitspreken want alles veranderd voordurend Hoe je in moeilijke omstandigheden overeind kunt blijven en een vrolijk gemoed kunt bewaren.
-
Toepassen van de Griekse scholen kan, net als Montaigne, verdeelt worden door: stoïcisme is voor mijn handelen; epicurisme voor het goede leven scepcisme voor wat is waar (stellingen en uitspraken)
-
De Stoa = Standvastigheid (plicht) Seneca Epictetus Sceptisme = Behoedzaam (twijfel) Pyrrho Sextus Empirius Epicurisme = Genieten (genot) Epicurus Horatius Lucretius
-
In I.12 schrijft hij dat ‘het spel van standvastigheid bestaat er vooral in het onheil geduldig te verdragen als je het niet kunt afwenden’. Wegduiken voor gevaar, ontwijken van klappen, weglopen als er niets meer te bereiken is, zijn geen zaken van standvastigheid. Sterker, het is gezond verstand om zo te handelen. Standvastigheid moet ook niet letterlijk genomen worden; je stand (positie) vast houden. Zoals Montaigne schrijft het is het geduldig verdragen wanneer je er niets aan kan doen. Zo ook de schrikreactie op plotseling gevaar zoals bliksem, of onverwachte knallen hebben niets met standvastigheid te maken. Het is een…
-
Ja, de mens is een verbazend ijdel, complex en veranderlijk wezen. Je kunt er haast geen staat op maken of er algemene uitspraken over doen. [I,1; 17] (De mens is werkelijk een verbazend ongrijpbaar, gevarieerd en onbestendig wezen. Het is moeilijk zich een vast en onveranderlijk oordeel over hem te vormen. Roose, 24) We verschillen soms net zoveel van onszelf als van anderen. F. la Rochefoucauld, 135 MM; de mens is fundamenteel onwetend, een broos onbegrijpelijk en steeds veranderend wezen I-3: onze gevoelens reiken tot voorbij het leven: hoe wij onze gevoelens niet in de hand hebben De rede is…
-
In de renaissance waren drie ontwikkelingen die de wereld veranderde, die de mens veranderde. vrij naar Hannah Arend waren dat de technologische ontwikkeling van de telescoop en de boekdrukkunst, het ontstaan van een nieuwe godsdienstige stroming door Luther’s protestantisme wat leidde tot de godsdienstoorlogen en de ontdekking van nieuwe werelden wat het wereldbeeld van de Europeaan drastisch veranderde. waardoor de hele geografische en politieke orde alles wat voordien zeker was op lossen schroeven kwam te staan Wanneer we dit plaatsen in de moderne tijd kunnen de drie ontwikkelingen vertaald worden in: de technologische ontwikkelingen met de informatie technologie als internet…