• Filosofie

    Drie denkstijlen

    1. De Apollinische stijl Vernoemd naar de Griekse god Apollo, staat deze stijl voor orde, helderheid en beheersing. 2. De Magische stijl Deze stijl is kenmerkend voor culturen of denkwijzen waarbij de wereld wordt ervaren als een bezield en mysterieus geheel. 3. De Faustische stijl Vernoemd naar de legendarische Faust die zijn ziel aan de duivel verkocht voor oneindige kennis, staat deze stijl voor dynamiek en expansie. Kortom: Waar de Apolliniër de wereld wil ordenen, wil de Magiër ermee versmelten en de Fausticus deze onderwerpen.

  • Overdenkingen

    De Verbeelding: een menselijke vermogen

    Verbeelding is het vermogen om iets te zien wat er nog niet is. Niet als illusie, niet als vlucht uit de werkelijkheid — maar als een manier van waarnemen die verder reikt dan wat al bestaat. Het is de ruimte tussen wat is en wat zou kunnen zijn. En in die ruimte speelt zich veel meer af dan we doorgaans beseffen. Denken werkt met wat er al is: begrippen, categorieën, oorzaken en gevolgen. Verbeelding doet iets anders. Ze tast naar vormen die nog geen naam hebben. Ze voelt de contouren van iets wat zich nog niet heeft uitgedrukt. Daarom gaat…

  • Stoa

    logoi spermatikoi

    In de stoïcijnse filosofie is de Logos de universele rede of de goddelijke sturende kracht die immanent in de natuur aanwezig is. De logoi spermatikoi zijn de specifieke ‘zaden’ of actieve krachten die in de passieve materie zijn geplant. Ze zorgen ervoor dat de werkelijkheid zich ordelijk ontwikkelt, net zoals een fysiek zaadje uitgroeit tot een boom

  • Overdenkingen

    Bewakers van de hemelpoort

    Petrus Petrus was volgens het Nieuwe Testament een van de twaalf apostelen van Jezus en leiders in het vroege christendom. Oorspronkelijk heette hij Simon (Matteüs 4:18; 10:2) of Simeon (Handelingen 15:14). Jezus noemde hem in het Aramees Kefas, wat “rots” betekent en in het Grieks werd vertaald als Petros (Marcus 3:16). In de Rooms-Katholieke Kerk wordt Petrus als de eerste paus beschouwd en wordt hij ook wel aangeduid als Sint-Pieter.[1] Het ambt van paus wordt daarom ook wel Petrusambt genoemd. In kunst en iconografie is Petrus vrijwel altijd te herkennen aan de sleutels van de hemel, die het Petrusambt symboliseren…

  • Begrippen

    Over Fatsoen

    Eens heb ik iemand verweten dat hij geen fatsoen had. Als reactie kreeg ik het verwijt dat ik niet wist wat dat betekende. Een mooie drogreden om mij het zwijgen op te leggen. Ik kende het begrip niet dus ‘houd je mond’. Dit triggerde me om op onderzoek te gaan naar het begrip fatsoen. Fatsoen lijkt op het eerste gezicht een eenvoudig concept, een sociale norm die vaak geassocieerd wordt met beleefdheid en respect. Maar naarmate ik dieper in de betekenis ervan dook, ontdekte ik dat het een veelzijdig en complex fenomeen is, met diep gewortelde culturele en persoonlijke invloeden.…

  • Maatschappij

    Mondigheid

    Verlichting is het uittreden van de mens uit de onmondigheid die hij aan zichzelf te wijten heeft Immanuel Kant in een opstel voor Berlinische Monatsschrift: Beantwoording van de vraag: wat is Verlichting? Essay staat in de map Bibliotheek Maar wat nu als we nooit de verantwoordelijke figuur te pakken krijgen? Mondigheid stelt alleen iets voor als deze het gezag kan bereiken. Alleen lukt dat in onze complexe samenleving nogal lastig. Niet omdat de hiërarchie dat niet toelaat, maar omdat die hiërarchie ontbreekt door de zogenaamde gespreide verantwoordelijkheid van de participatiesamenleving. Deze gespreide verantwoordelijkheid hebben we ons, van boomer tot millennial,…

  • Ideeën

    Project prioriteren

    Een basis methode voor het stellen van prioriteiten van projecten is: 1) Hoe belangrijk is het? van 1-102) Hoeveel vertrouwen hebben we dat we het kunnen? van 1-103) Hoe belangrijk is het om nu te doen? van 1-10 De score van de som van de drie vragen geeft de mate van prioriteit aan het project. Formule In het NRC las ik een formule van motivatie: Motivatie = (Waarde x verwachting) / (Impulsiviteit x uitstel) De uitleg is:“Hoe hoger de motivatie, des te lager het uitstelgedrag, en omgekeerd. Met andere woorden: hoe lager de termen ‘waarde’ en ‘verwachting’ scoren, en hoe…

  • Maatschappij

    Individualisme

    Ooit was het individualisme het grootste goed van de moderne mens, nu lijkt het ons grootste probleem: we willen vrij zijn, maar onze hebzucht dwingt ons in een economisch keurslijf; we willen authentiek zijn, maar de omgeving bepaalt in belangrijke mate onze identiteit; we willen betrokken zijn, maar onze digitale wereld weerhoudt ons van innig menselijk contact.

  • Begrippen

    Over Verlangen

    Eros is het verlangen ‘naar wat ontbreekt’. De verliefde hunkert naar zijn geliefde, is altijd aan het wachten en zit vast tussen twee tijden, die van het ‘nu’, alleen en behoeftig, en het ‘dan’, wanneer hij samen en vervolmaakt is. Als hij eenmaal heeft waar het hem aan ontbrak, is er geen sprake meer van verlangen. Hij heeft eindelijk zijn bezit en kan het beheersen. Zo gemakkelijk gebeurt dat echter niet, vaker niet dan wel natuurlijk. En krijg je ooit helemaal wat je verlangt? Er komt altijd wat tussen – dat is de noodzakelijke derde component van Eros. Dat maakt…

  • Levenskunst

    Veranderen

    …… Het goede is niet altijd en overal hetzelfde. Want als iemand voorzichtig en geduldig te werk gaat en de tijdomstandigheden zich daarbij zo ontwikkelen dat zijn handelswijze goed is, gaat het hem voor de wind. Als de omstandigheden echter veranderen, komt hij ten val omdat hij geen verandering aanbrengt in zijn wijze van optreden. Maar niemand is zo wijs en zo verstandig dat hij zijn gedrag altijd aan de situatie weet aan te passen. Enerzijds komt dit omdat men niet zomaar kan afwijken van datgene waartoe men van nature geneigd is, en anderzijds ligt de rede ervan ook in…