De oorsprong van de ideeën van David Hume in “Het menselijk inzicht”
Er bestaat een groot verschil tussen de gewaarwording van bv een hittegolf of aangename warmte en wanneer deze ervaringen later in het geheugen wordt teruggeroepen of in zijn verbeelding op vooruitloopt.
Deze vermogens [het geheugen, de herinnering] kunnen de waarneming van de zintuigen wel nabootsen en imiteren. Maar zijn kunnen nooit de sterkte en de levendigheid van de oorspronkelijke ervaring geheel bereiken.
“De levendigste voorstelling is nog altijd zwakker dan de oppervlakkigste ervaring”
Wanneer wij terug denken aan ervaringen en gevoelens die wij hebben ondergaan is ons voorstellingsvermogen een betrouwbare spiegel en geeft de objecten ervan getrouw weer; maar de kleuren die het gebruikt zijn zwak en flets vergeleken bij die waarin onze oorspronkelijke waarneming zich hulden.
Soorten gewaarwordingen van het bewustzijn die van elkaar verschillen door hun onderscheidende graad van sterkte en levendigheid:
- Impressies; onze meer levendige gewaarwordingen van horen, zien, voelen, haten, begeren, willen
- Gedachten of ideeën; Minder krachtige en levendige gewaarwordingen (gevormd door impressies)
De verbeelding is ongrijpbaar voor alle uiterlijke macht en menselijk gezag; en stoort zich niet aan de grenzen van natuur en werkelijkheid [monsters en heelal]. Echter dit scheppend vermogen van de geest in niet meer dan de vaardigheid om materiaal, dat zintuigen en ervaringen ons verschaffen samen te voegen, te verplaatsen, te vergroten, te verkleinen.
Al het materiaal van het denken wordt verschaft door onze uiterlijke en innerlijke ervaring; alleen de vermenging en samenvoeging komt toe aan de geest en de wil.
De thesis: al onze ideeën zijn afbeeldingen van onze impressies
1ste bewijs: Wanneer we onze ideeën ontleden zullen we steeds tot de bevinding komen dat zij kunnen worden teruggebracht tot enkelvoudige ideeën die afbeeldingen zijn van een innerlijke of uiterlijke ervaring [impressie].
2de bewijs: de enige manier waarop ideeën toegang hebben tot ons bewustzijn is langs de feitelijke innerlijke en uiterlijke ervaring.
Mijn denken
- Impressies leiden tot ideeën
- Impressies zijn waarnemingen door zintuigen en ervaringen
- Ideeën zijn een afgeleiden van de impressies
- Impressie: in Latijn impressiō = ‘indruk’
- Impression: image produced in the mind or emotions by something external, a perception, (perceptie is waarneming)
Een impressie vind plaats in het NU; ideeën of gedachten spelen zich af in het verleden of de toekomst of zijn fantasieën.
Woorden die een idee uitdrukken kunnen worden herleid door te onderzoeken van welke impressie dat woord, idee is afgeleid.
Impressie = oorsprong, waarneming-ervaring
Leidt tot
Idee = de verbeelding die in het bewustzijn achterblijft
Leidt tot
Woord = de uitdrukking die idee vorm geeft – het begrip