“door redenering tot een gevolgtrekking komen”
- Informatie verzamelen; woordenboek, etymologisch, synoniemen, antoniemen, wat filosofen zeggen
- Opsommen/samenvatten
- Inzicht: vormen van eigen definitie
- Toepassing: definitie toepassen in realistische contexten
Oordelen heb je nodig om keuzes te maken: wat wil je eten, met wie wil je samenwerken, welke baan je aanneemt, welk handelen je als goed bestempelt. Je oordeelt om vorm te geven aan je eigen leven. Oordelen kun je niet níét doen. In de eerste acht seconde bij een nieuwe ontmoeting heb je al een oordeel. Oordelen is zo menselijk en gewoon als ademhalen.
We gaan onhandig om met onze oordelen. We oordelen te snel, te ongenuanceerd, gebaseerd op halve informatie. Als we eenmaal een oordeel hebt, zijn we bijna niet meer te overtuigen van iets anders dan dat. In de psychologie heet dat:
Conformation bias: Het oordeel dat we al gevormd hebben, willen we zo graag bevestigd zien, dat we in een tunnelvisie vervallen en bewijs dat op het tegendeel wijst, willen we maar al te graag negeren.
Er is een verschil tussen veroordelen en oordelen: Veroordelen gaat over afkeuren, afwijzen. Oordelen betekent: door redenering tot een gevolgtrekking komen.
Zie Epictetus, ‘Zakboekje’ Lemma 45.
“Het komt er op neer dat we onderscheid moeten maken tussen feitelijkheden, waaraan we instemming kunnen verlenen als we ze daar waarnemingen bevestigd zien, en oordelen, waarvan we ons over het algemeen moeten onthouden omdat we gewoonlijk over onvoldoende informatie beschikken
“Hoe word in stoïcijn?” Massimo Pigliucci