Justus Lipsius, eigenlijk Jodocus Lips, (Overijse, 18 oktober 1547 – Leuven, 23 maart 1606) was een Zuid-Nederlandse humanist, filoloog en historiograaf.
Lipsius studeerde aan de katholieke Universiteit Leuven en doceerde in het lutherse Jena en in het calvinistische Leiden. Uiteindelijk koos hij tegen het geweld van de Tachtigjarige Oorlog en zou hij het voortduren van de Spaanse heerschappij over de Nederlanden verkieslijker achten dan langdurige oorlog en opstand. Daarom eindigde hij weer als docent in Leuven aan de “katholieke” kant. Zijn voornaamste werk is De Constantia (1584), waarmee hij het stoïcisme nieuw leven inblies.
In het zwaar geteisterde Leiden heeft Willem van Oranje ter compensatie van het verlies van de toegang voor protestanten tot de belangrijke Leuvense Universiteit, in 1575 de Universiteit van Leiden gesticht. De leerstoelen ziet hij graag bezet door prestigieuze geleerden. Lipsius wordt met open armen – en een vorstelijk salaris – onthaald. Lipsius woonde aan de Breestraat 55. Een van zijn leerlingen die bij hem in huis woonde, was de jonge prins Maurits.
Geïmiteerde wijsheid