Stoa

De natuur is redelijk

Ik ben een slaaf wanneer ik blijk geeft van gehechtheid aan zaken die buiten mijn macht liggen. Zaken als Rijkdom of armoede, aanzien, gezondheid, ziekte en dood zijn niet goed of slecht maar per definitie neutraal (Grieks = adiaphora = de dingen die geen verschil maken). Ze zijn neutraal omdat ze bestuurd worden door de natuur.

De natuur is volgens de stoïcijnen redelijk, want wat er gebeurt, gebeurt niet zomaar maar volgens vaste begrijpelijke wetten. behalve als natuur duiden Epictetus en andere stoïcijnen dit leidende principe ook vaak aan als rede (Logos), kosmos of God (Zeus).

Dingen die buiten mijn macht liggen hoeven niet te bepalen hoe ik mij voel. Ik kan arm of ziek en toch gelukkig zijn. Een wijs man leeft in overeenstemming met de natuur, en de natuur bepaalt kennelijk dat er ook armen of zieken moeten zijn – toevallig is dat de rol die ik heb gekregen, speel die dan zo goed mogelijk. Maak er wat van! Met die instelling komt een wijs man, filosoof, aan zijn apatheia, zijn gelijkmoedigheid.

Goed en slecht zijn voor de dingen die in onze macht liggen. Ik moet de gedachten en emoties die in mij opkomen voortdurend tegen het licht houden.